Türkçe
Kronoloji
Projenin Başlaması
24 Ekim 2017’de Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Dinî İlimler Uygulama ve Araştırma Merkezi (DİMER) bünyesinde, RGD-015 numaralı “Ulusal İlahiyat Atıf Dizini Projesi” kapsamında çalışmalar başladı. Proje kapsamında geliştirilen DAVET: Dinî Araştırmalar Veri Tabanı – İlahiyat Atıf Dizini (davet.org.tr) ücretsiz olarak erişime açıktır. DAVET; Türkiye’de ilahiyat alanında üretilen bilimsel birikimin tek bir çatı altında dizinlenmesini, görünür kılınmasını ve uluslararası akademik camiayla paylaşılmasını amaçlamaktadır. Sekiz dilde hizmet sunmaktadır: Türkçe, Azerbaycan Dili, Özbekçe, Kırgızca, Kazakça, Türkmence, İngilizce ve Arapça.
1. Edisyon
12 Mart 2018’de İSNAD Atıf Sistemi’nin 1. edisyonu, akademik yayıncılıkta uzmanlaşmış öğretim üyeleri ve hakemli dergi editörlerinin görüş ve önerileri alınarak hem basılı hem online olarak yayımlandı. Sistem ilk olarak “İlahiyat Atıf Sistemi” adıyla tasarlandı; ilahiyat dışı alanlardan gelen talepler üzerine tüm sosyal ve beşerî bilimler için uyarlandı.
Türkiye Editörler Çalıştayı I
20 Ocak 2018’de Sivas’ta gerçekleştirilen 1. Türkiye Editörler Çalıştayı ile akademik süreli yayıncılığın sorunları, ihtiyaçları ve çözüm önerileri tartışıldı. Alınan kararlar TÜBİTAK, ÜAK ve YÖK gibi kurumlara iletildi. Bu çalıştaylar 2019, 2020 ve 2021’de de sürdürüldü (editorlercalistayi.com).
2. Edisyon
Aralık 2019’da kullanıcı geri bildirimleriyle geliştirilen 2. Edisyon (228 sayfa) yayımlandı. Sistem tüm bilim alanlarında kullanılabilecek şekilde genişletildi. Kılavuzun İngilizce, Arapça ve Farsça çevirileri hazırlandı. Zotero, Mendeley, EndNote ve Citavi şablonları kullanıma sunuldu.
EndNote Eklentisi · Akademi TV · İngilizce Çeviri
Mayıs 2020’de İSNAD EndNote eklentisi kullanıma sunuldu. Eylül 2020’de İSNAD Akademi TV erişime açıldı — akademik araştırma ve yazıma dair ücretsiz eğitimler sunulmaktadır. Aralık 2020’de İSNAD kılavuzu İngilizceye tercüme edilerek ücretsiz erişime açıldı.
YÖK Duyurusu
2 Şubat 2021’de Yükseköğretim Kurulu (YÖK), E-36054236-806.01.05-7281 sayılı yazıyla İSNAD Atıf Sistemi’ni tüm Türkiye üniversitelerine resmen duyurdu. 4. Türkiye Editörler Çalıştayı’nda alınan kararla İSNAD; enstitülere, dergi editörlerine ve yayıncılara tavsiye edildi.
Zotero · Mendeley · Citavi · Yazı Tipi · Arapça · Farsça
Şubat 2022’de İSNAD Zotero, Mendeley ve Citavi eklentileri kullanıma sunuldu. Mart 2022’de İSNAD yazı tipi yayımlandı. Mart 2022’de kılavuz Arapçaya, Ekim 2022’de Farsçaya tercüme edilerek ücretsiz erişime açıldı.
Klavye · DKAB Yazım Denetleyicisi · Word Eklentisi
Eylül 2023’te İSNAD Klavye kullanıma sunuldu. Ekim 2023’te İSNAD DKAB Kavramları Yazım Denetleyicisi yayımlandı. Ekim 2023’te Microsoft Word için “İSNAD Yazım Denetimi” eklentisi kullanıma sunuldu — esmâ-i hüsnâ, sûre isimleri, Arapça-Farsça kökenli eser adlarını TDV İslâm Ansiklopedisi standardına göre denetler.
İSNAD Araştırma Kaynakları
Haziran 2024’te İSNAD Araştırma Kaynakları erişime açıldı.
İSNAD Sonnot
Ocak 2025’te İSNAD Sonnot yayımlandı. İSNAD Sonnot, ders kitapları ve eğitim materyallerinde kaynak gösterimini standartlaştırmak amacıyla geliştirilmiş bir sistemdir.
Güncel Durum (Haziran 2026)
Neden İSNAD? — 5 Temel Sebep
Dünya genelinde 6.000’den fazla kaynak gösterme stili bulunmaktadır. Chicago, APA ve MLA gibi öncü sistemler yalnızca İngilizce olarak hazırlanmış olup basılı kopyaları ücretlidir (Chicago 18. ed. 51$, APA 7. ed. 24$). Üniversite tezleri incelendiğinde, bu stillerin kullanımı zorunlu tutulmasına rağmen büyük çoğunluğunun standartlara uymadığı görülmektedir.
1. Tamamen Türkçe, Tamamen Ücretsiz
İSNAD, Türkçe olarak yazılmış ve ücretsiz olarak sunulan ilk ve tek ulusal atıf sistemidir. Öğrenci ve araştırmacılar kılavuza herhangi bir bedel ödemeden, herhangi bir dil engeli olmaksızın tam olarak erişebilir.
2. A’dan Z’ye Kapsamlı Akademik Yazım Rehberi
İSNAD yalnızca dipnot ve kaynakça kurallarını içeren bir kılavuz değildir. Makale başlığından özetine, anahtar kavramlardan tablo tasarımına, alıntı biçiminden yayın etiğine kadar akademik bir metnin tüm unsurlarını 228 sayfada özlü biçimde kapsar (APA: 428 sayfa, Chicago: 1.192 sayfa).
3. Türkiye ve Türk Dünyası Odaklı
İSNAD, Türkçe akademik metinlerin kendine özgü ihtiyaçlarını — Arapça ve Farsça kaynak adlarının yazımı, hicri/miladi tarih gösterimi, hadis külliyatından atıf, yazma eser künyesi — standartlaştıran tek sistemdir. İngilizce sistemler bu ayrıntıları kapsamamaktadır.
4. Atıf Kalitesini ve Bibliyometriyi İyileştirme
Kaynakçada künye bilgilerinin standart formatta yazılması, araştırmaların WoS, TR Dizin ve SCOPUS gibi indekslere “temiz metadata” olarak aktarılmasını sağlar. Böylece atıf kayıpları önlenir ve araştırmaların etki faktörleri doğru hesaplanabilir.
5. Türkçeyi Bilim Dili Olarak Güçlendirme
Türkiye ve Türk dünyası akademisyenlerinin çalışmalarını İSNAD ile hazırlamaları, Türkçenin ortak bir bilim dili olarak güçlenmesine doğrudan katkı sağlayacaktır.
Uluslararası Sistemlerle Karşılaştırma
| Marka | Alan | Güncel Edisyon | Erişim | Türkçe |
|---|---|---|---|---|
| Chicago / CMS | Beşerî bilimler | 18. ed. (2024) | Ücretli ($51) | — |
| Turabian | Tüm alanlar | 10. ed. (2026) | Ücretli ($21) | — |
| APA | Psikoloji / Sosyal | 7. ed. (2019) | Ücretli ($24) | Var (~590 TL) |
| MLA | Dil ve edebiyat | 9. ed. (2021) | Ücretli ($28) | — |
| İSNAD | Sosyal ve Beşerî | 2. ed. (2019) | Ücretsiz | Türkçe (orijinal) |
